Nederlanders in Japan – Rin Shinhei, ca. 1800

“Hollander” houtsnede vervaardigd door Rin Shinhei rond 1800. Afm (papier): 30,3 x 42,6 cm.

Van de jaren 1630 tot het midden van de negentiende eeuw was Japan voor buitenlanders vrijwel afgesloten. De Nederlanders waren vanaf 1641 de enige Westerlingen die er mochten verblijven en handel drijven. Ze moesten zich wel aan strenge voorschriften houden, en konden alleen op Dejima wonen, een kunstmatig eiland in de haven van Nagasaki.

Deze prent behoort tot het type Nagasaki-e: houtsneden die in de Edoperiode (1603–1868) werden vervaardigd voor de lokale markt en vooral het exotische karakter van buitenlanders en hun gebruiken tonen.

We zien op de voorstelling vijf Nederlandse mannen rond een gedekte tafel, bezig met een maaltijd. Zij zitten op hoge stoelen—opvallend voor een Japans publiek—waarvan enkele zijn voorzien van een VOC-monogram. Typisch ‘westers’: ze eten met bestek en op de grond staan spuwpotten (kwispedoors).

Twee tot slaaf gemaakten, afkomstig uit de Indonesische archipel en door de Japanners als onderdeel van de Nederlandse huishouding gezien, bedienen de tafel: één schenkt jenever, terwijl de ander een schaal met gerechten aandraagt. Hun aanwezigheid in de Nederlandse factorij is voor de toeschouwer bijzonder.

De ‘roodharige barbaren’ waren een bezienswaardigheid en de prenten voorzagen in een behoefte. De tekst bovenaan luidt: “Deze prent is zuiver gedrukt”, wat wil zeggen dat het waarheidsgetrouw is. Een belangrijk aspect, aangezien de afgebeelde gebruiken voor het Japanse publiek zowel fascinerend als moeilijk voorstelbaar waren.

Prijs: Euro 2.350,-