Afrika – Bleau, c. 1640

“Africae nova descriptio” Kopergravure met contourkleur op het cartografische beeld en volledig ingekleurde figuratieve randen. Uitgegeven te Amsterdam door Willem Jansz. en Joan Blaeu ca. 1640. Afm.: 41 × 55,5 cm. In fraaie notenhouten lijst.

Deze kaart van Afrika behoort tot de bekendste en meest decoratieve Afrika-kaarten van de zeventiende eeuw.

Langs de bovenzijde van de kaart zijn de belangrijkste Afrikaanse steden weergegeven: Tanger, Ceuta, Algiers, Tunis, Alexandrië, Caïro, het eiland Mozambique, Elmina (het Fort St. George in Guinee) en Canaria op de Canarische Eilanden. De linker- en rechterrand tonen uiteenlopende inheemse kostuums: Marokkanen, Senegalezen, handelaren uit Guinee, Congolezen, Egyptenaren, Abessijnen, Mozambikanen, de koning van Madagaskar en bewoners van de Kaap de Goede Hoop.

Het kaartbeeld zelf is rijkelijk verfraaid met dieren, waaronder olifanten, apen, struisvogels, gazellen, leeuwen, cheeta’s en kamelen. In de oceanen zijn talrijke zeilschepen, zeemonsters, vliegende vissen en een fraaie windroos afgebeeld. Een groot deel van de geografische informatie is nog gebaseerd op de Ptolemeïsche traditie, met de Nijl weergegeven met zijn bron in de meren Zaire en Zaflan. Daarnaast zijn verschillende andere mythische meren en rivieren opgenomen, waaronder het mythische Meer van Sachaf. Aan de Kaap worden uitsluitend kustplaatsen benoemd, terwijl het prent een groot deel van het onbekende binnenland oningevuld laat.

Willem Janszoon, of Willem Jansz. Blaeu (1571–1638), zoals hij later algemeen bekend werd, was een van de vooraanstaande Nederlandse cartografen en kaartuitgevers van de zeventiende eeuw. Na zijn opleiding als leerling van de grote Deense astronoom Tycho Brahe richtte Blaeu zich aanvankelijk op het maken van globes en op los uitgegeven kaarten, waaronder wandkaarten van de continenten. Vanaf 1608 domineerde hij de markt voor wandkaarten en zeeatlassen, en in 1630 produceerde hij zijn atlas van de wereld. Deze atlassen werden voortgezet door zijn zoons Joan (ca. 1599–1673) en Cornelis (1610–1644) en culmineerden in de monumentale Atlas Maior van 1662 in elf delen, uitgegeven door Joan Blaeu, met latere edities.

Op 23 februari 1672 maakte een brand in het kantoor van de Blaeu-uitgeverij effectief een einde aan het succesvolle bedrijf. Joan overleed kort na de brand, in 1673, en hoewel Joan II de onderneming nog enige tijd voortzette, werden veel koperplaten kort daarna geveild. Deze kaart werd na 1672 niet meer herdrukt, aangezien de koperplaat van Afrika vermoedelijk bij de brand verloren is gegaan. De Spaanse editie van de Atlas Maior was op het moment van de brand in productie, inclusief het Afrikadeel met deze kaart.

De kaarten van Blaeu zetten de norm voor de kwaliteit van gravure, papier en kleurgebruik, evenals voor een zorgvuldige en elegante weergave van de eigentijdse geografische kennis.

Prijs: VERKOCHT