{"id":11776,"date":"2021-09-03T12:24:42","date_gmt":"2021-09-03T10:24:42","guid":{"rendered":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/?post_type=product&p=11776"},"modified":"2021-09-03T12:25:03","modified_gmt":"2021-09-03T10:25:03","slug":"satire-aandelenhandel-1720","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/","title":{"rendered":"Satire op de aandelenhandel – anoniem, 1720"},"content":{"rendered":"

\u201cGraf kelder der Verongelukte Actionisten.<\/strong>\u201d Kopergravure uitgegeven te Amsterdam in of na 1720 <\/strong>als deel van \u201c<\/em>Het Groote Tafereel der Dwaasheid\u201d Later met de hand gekleurd. Afm. 29,3 x 18,2 cm.<\/em><\/p>\n

Een levendige aandelenhandel in 1720 in Amsterdam bleek een windhandel. Beleggers trapten op grote schaal in de loze beloftes die hen werden voorgeschoteld. Uiteindelijk leidde dit tot een grote rel in de hoofdstad en werd tot onderwerp van deze spotprent.<\/p>\n

Aanstichter van de crisis was de speculant John Law (1671-1729), een zoon van een rijke Schotse goudsmid en bankier. Law had in Londen een geduchte reputatie opgebouwd als rokkenjager en gokker. Hij had de stad moeten ontvluchten en was vervolgens naar Amsterdam en andere Europese steden gereisd, waar hij het bank- en verzekeringswezen bestudeerde.<\/p>\n

Naast een charmant voorkomen had Law een prima hoofd voor cijfers. In Frankrijk wist hij het vertrouwen van het hof te winnen. In 1717 kreeg hij toestemming om er de Mississippi Compagnie op te richten, die aandelen uitgaf in waardeloze ondernemingen overzee met de belofte van een hoog rendement.<\/p>\n

Na een aantal fusies met andere compagnie\u00ebn kwam er in 1719 een stroom aan nieuwe aandelen los, waarvan de koers gedurig bleef stijgen. In navolging van dit snelle succes richtten ook in Nederland gretige speculanten maatschappijen op met de meest fantastische doelstellingen. Door rijk en arm werd heftig gespeculeerd in aandelen van deze ondernemingen. Tot het wantrouwen in Frankrijk en Nederland toenam, de paniek toesloeg en de koersen duizelingwekkend daalden. Faillissementen volgden en heel wat mensen raakten werkloos.<\/p>\n

In Amsterdam leidde de windhandel in 1720 tot een rel. Woedende arbeiders, die vanwege de faillissementen brodeloos waren geworden, trokken naar de Dam en sloegen beurshandelaren de deftige pruiken en hoeden van het hoofd. Daarna bestormden ze de ontmoetingsplaats van de handelaren. Dit was het koffiehuis Quincampoix in de Kalverstraat, zo genoemd naar de Rue Quincampoix in Parijs, het centrum van de speculatiehandel.<\/p>\n

Deze gravure van de \u201cGraf kelder der Verongelukte Actionisten\u201d bespot de aandelenhandel en zij die daarin handelen. Centraal zien we een handelaar in zijn winkel in aandelen (\u201cactien in blanco\u201d). De winkel wordt uitverkocht, het pand terstond te huur gezet. De \u201cwindverkooper\u201d wordt door een aardsengel een spiegel voorgehouden. De handelaar wijst op de aardbol van de \u201cgeactioneerde wereld\u201d naar \u201cik zie alles verkeerd\u201d. Om de wereld heen zit een slang die zichzelf in de staart bijt: \u201cDe windverkoper imiteert, dit dier hetgeen zichzelf verteert<\/em>\u201d.<\/p>\n

De versieringen eromheen worden rijmend uitgelegd.<\/p>\n

Bij drie vogels linksboven: \u201cmet het lot tevreden zijn, nu in de vrije lucht\u201d. Bij de vogels rechtsboven: \u201clichte vogelen schraal van veren, konden het lichtst actioneren\u201d. Bij de kop van de koe: \u201cik ben de hopman van de dommen, doch won daar door van vossen grote sommen\u201d. Een ooievaar die een kikker in zijn snavel houdt: \u201cik grijp vast aas doch ik voorspel, een onbehaaglijk gekwel\u201d. Een tweede ooievaar: \u201cde adder die me is aanbevolen, maakt nog zo wat capriolen\u201d. Bij een gekooide vogel: \u201cbedrieglijk lokaas brengt me in de ijzeren lucht\u201d (gevangenschap dus). Bij de lege vogelkooi aan de andere kant: \u201dweg is de vogel en maakt goede sier, met zijn lauwrier\u201d (oftewel: oplichter John La(u)w is inmiddels gevlogen.)<\/p>\n

Bij een bril die aan een twijg hangt: \u201cde acti\u00ebn der brillen, zijn voor al de oude lieden te nut om te bedillen\u201d (dus kerels met brillen zijn bazige praatjesmakers). Bij een karn-ton: \u201cmen snijdt de kaas te dik, elk heeft er voor schrik\u201d. Bij een trommel: \u201chet kalfsvel van de actie-trom, maakte meer dan haar burgers dom\u201d. Een visser met een schepnet: \u201cof ik vis of niet, het blijft alles uit verdriet\u201d en \u201chet geld van de grond weer op te vissen, het zonk te diep het zal mij missen\u201d (oftewel Ik ben een loser en krijgt mijn niet terug).<\/p>\n

John Law ontkwam in de oproer in Amsterdam in 1720 ternauwernood. Geheel berooid, zou hij een aantal jaren later in Veneti\u00eb sterven.<\/p>\n

Prijs: Euro 350,-<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cGraf kelder der Verongelukte Actionisten.\u201d Kopergravure uitgegeven te Amsterdam in of na 1720 als deel van \u201cHet Groote Tafereel der Dwaasheid\u201d Later met de hand gekleurd. Afm. 29,3 x 18,2 cm. Een levendige aandelenhandel in 1720 in Amsterdam bleek een windhandel. Beleggers trapten op grote schaal in de loze beloftes die hen werden voorgeschoteld. Uiteindelijk […]\n","protected":false},"featured_media":11777,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"product_brand":[],"product_cat":[798,797],"product_tag":[],"class_list":["post-11776","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-diversen-voor-1880","product_cat-diversen","first","instock","shipping-taxable","product-type-simple"],"yoast_head":"\nsatire aandelenhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"satire aandelenhandel windhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"satire aandelenhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"satire aandelenhandel windhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Inter Antiquariaat Mefferdt & De Jonge\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-09-03T10:25:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/wp-content\/uploads\/sites\/1\/satire-aandelenhandel-1720.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2399\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/\",\"name\":\"satire aandelenhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/1\\\/satire-aandelenhandel-1720.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-03T10:24:42+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-03T10:25:03+00:00\",\"description\":\"satire aandelenhandel windhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/1\\\/satire-aandelenhandel-1720.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/1\\\/satire-aandelenhandel-1720.jpg\",\"width\":1600,\"height\":2399,\"caption\":\"18e-eeuwse satire op de aandelenhandel\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/diversen\\\/diversen-voor-1880\\\/satire-aandelenhandel-1720\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Antieke kaarten, prenten en tekeningen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/antiek\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Satire op de aandelenhandel – anoniem, 1720\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/\",\"name\":\"Inter Antiquariaat Mefferdt & De Jonge\",\"description\":\"Antieke kaarten, prenten en tekeningen\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/inter-antiquariaat.nl\\\/nl-oud\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"satire aandelenhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent","description":"satire aandelenhandel windhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"satire aandelenhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent","og_description":"satire aandelenhandel windhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent","og_url":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/","og_site_name":"Inter Antiquariaat Mefferdt & De Jonge","article_modified_time":"2021-09-03T10:25:03+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":2399,"url":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/wp-content\/uploads\/sites\/1\/satire-aandelenhandel-1720.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/","url":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/","name":"satire aandelenhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent","isPartOf":{"@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/wp-content\/uploads\/sites\/1\/satire-aandelenhandel-1720.jpg","datePublished":"2021-09-03T10:24:42+00:00","dateModified":"2021-09-03T10:25:03+00:00","description":"satire aandelenhandel windhandel cartoon 18e-eeuw originele gravure antieke prent","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/#primaryimage","url":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/wp-content\/uploads\/sites\/1\/satire-aandelenhandel-1720.jpg","contentUrl":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/wp-content\/uploads\/sites\/1\/satire-aandelenhandel-1720.jpg","width":1600,"height":2399,"caption":"18e-eeuwse satire op de aandelenhandel"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/diversen\/diversen-voor-1880\/satire-aandelenhandel-1720\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Antieke kaarten, prenten en tekeningen","item":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/antiek\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Satire op de aandelenhandel – anoniem, 1720"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/#website","url":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/","name":"Inter Antiquariaat Mefferdt & De Jonge","description":"Antieke kaarten, prenten en tekeningen","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/product\/11776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=11776"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=11776"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/inter-antiquariaat.nl\/nl-oud\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=11776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}