Leiden, Botermarkt – Paulus Lauters / Desguerrois & Co., 1836-1840

DE BOTERMARKT EN KOORNBRUG TE LEIDEN, CA. 1836–1840

“Leijden. Botermarkt. / Marché au beurre.” Lithografie naar een tekening van Paulus Lauters, gedrukt en uitgegeven te Amsterdam door Desguerrois & Co., ca. 1836–1840, als deel van de serie “Hoofdgebouwen en gezichten der Voornaamste Steden van Holland”. Later met de hand gekleurd. Afm. voorstelling 15,8 x 22,3 cm; incl. tekst 18,7 x 23,7 cm.

We zien de Botermarkt in Leiden vanaf het Gangetje. Links strekt de lange rij huizen en winkels langs de Botermarkt zich uit; rechts stroomt de Nieuwe Rijn, waaraan verschillende schepen en schuiten liggen afgemeerd. Op de voorgrond vormt het ijzeren hekwerk van de brug een repoussoir, terwijl wandelaars, kooplieden, een met goederen beladen wagen en de scheepvaart het stadsbeeld verlevendigen. Deze gezichtshoek, met de Botermarkt links en de Nieuwe Rijn rechts, is ook uit latere Leidse stadsgezichten bekend.

In de verte ligt de monumentale Koornbrug die sinds 1824 galerijen had. De houten overkappingen dienden om het graan dat hier werd verhandeld tegen regen en ander weer te beschermen. Toen Lauters dit gezicht tekende waren deze kenmerkende galerijen dus nog betrekkelijk nieuw. Achter de brug steekt de toren van het Leidse stadhuis boven de bebouwing uit.

De Botermarkt maakte eeuwenlang deel uit van het uitgestrekte marktgebied rond de Nieuwe Rijn. Tussen de Koornbrug en de toenmalige Karnemelksbrug werden al in de zestiende eeuw onder meer boter, kaas, melk, pluimvee en andere levensmiddelen verhandeld. De prent geeft daarmee niet alleen een aantrekkelijk stadsgezicht, maar ook een beeld van het commerciële hart van Leiden in de eerste helft van de negentiende eeuw.

De Brusselse kunstenaar Paulus Lauters (1806–1875) was schilder, tekenaar en vooral een productief lithograaf. Voor Desguerrois vervaardigde hij een reeks Nederlandse stadsgezichten, waaronder meerdere voorstellingen van Leiden, zoals de Waag, de Burcht en het Gravensteen.

Prijs: Euro 325,-