Vlaamse kust – Pieter Goos, ca. 1665

ZEEKAART VAN VLAAMSE KUST EN HET NAUW VAN CALAIS, CA. 1665

“De Cust van Vlaenderen, Beginnende vande Wielingen tot aen de Hoofden met alle haer sanden en droogten” [De kust van Vlaanderen, van de Wielingen tot het Nauw van Calais, met alle zandbanken en ondiepten]. Kopergravure uitgegeven door Pieter Goos te Amsterdam, ca. 1665, als onderdeel van zijn “De Nieuwe Groote Zee-Spiegel”. In de tijd met de hand gekleurd. Verso blanco. Afm. (kaartbeeld): ca. 43 × 53,5 cm

Deze paskaart toont de Vlaamse kust en het zuidelijke deel van de Noordzee, van Walcheren en de monding van de Westerschelde in het oosten tot Calais en het Nauw van Calais in het westen. Rechtsonder is een gedeelte van de Engelse kust met Dover afgebeeld.

Langs de kust herkennen we onder meer Vlissingen, Middelburg, Cadzand, Sluis, Brugge, Oostende, Nieuwpoort, Duinkerken, Grevelingen en Calais. De kustlijn is gedetailleerd weergegeven, met duinen, kerktorens, versterkingen en andere herkenningspunten die zeelieden hielpen hun positie te bepalen.

Bijzonder interessant is de uitvoerige weergave van de Vlaamse Banken, het uitgestrekte en voortdurend veranderende stelsel van zandbanken, ondiepten en vaargeulen voor de Belgische en Noord-Franse kust. Deze wateren behoorden tot de gevaarlijkste gedeelten van de zuidelijke Noordzee. De kaart vermeldt talrijke zandbanken en geulen, met dieptepeilingen die schippers moesten helpen een veilige route te vinden. Ook de toegangen tot de Westerschelde, van groot belang voor de scheepvaart naar Antwerpen, zijn nauwkeurig aangegeven.

Het zeeoppervlak is overdekt met een dicht netwerk van kompas- en koerslijnen, die vanuit verschillende punten over de kaart uitwaaieren. Deze karakteristieke lijnen waren essentieel voor de navigatie met het scheepskompas. Twee fraai versierde kompasrozen, een zeilend schip en de vele kleine kustdetails verlenen de kaart een uitgesproken maritiem karakter.

Bovenaan bevinden zich twee barokke cartouches. Rechts staat de titel, links zijn drie schaalstokken opgenomen voor Nederlandse, Spaanse en Engelse/Franse mijlen.

De kaart werd uitgegeven door de Amsterdamse plaatsnijder en kaartenuitgever Pieter Goos (1615–1675), een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Nederlandse maritieme cartografie in de zeventiende eeuw. Zijn zeekaarten en atlassen waren bestemd voor schippers, stuurlieden en kooplieden en weerspiegelen de vooraanstaande positie van Amsterdam als internationaal centrum van de zeevaart en kaartenproductie.

Prijs: Euro 950,-