Henegouwen en Namen – Willem + Joan Blaeu, 1635

HENEGOUWEN EN NAMEN IN DE SPAANSE NEDERLANDEN, 1635

“Comitatuum Hannoniae et Namurci Descriptio” [Kaart van de graafschappen Henegouwen en Namen], kopergravure uitgegeven door Willem Blaeu en Joan Blaeu te Amsterdam in 1635, als onderdeel van de Franstalige editie van hun atlas “Le Théâtre du Monde ou Nouvel Atlas”. In de tijd met de hand gekleurd. Verso: Franse tekst onder de titel “Description du Pays de Hainault”. Afm. (kaartbeeld): ca. 38,5 x 50 cm.

Deze gedetailleerde kaart toont de historische graafschappen Henegouwen en Namen in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Het kaartbeeld omvat een groot deel van het huidige Wallonië en de aangrenzende gebieden in Noord-Frankrijk, met onder meer Bergen (Mons), Valenciennes, Doornik (Tournai), Aat (Ath), Binche, Maubeuge, Le Quesnoy, Chimay en Namen. Ook honderden kleinere steden, dorpen, gehuchten en kastelen zijn nauwkeurig aangegeven.

Het graafschap Henegouwen neemt het grootste deel van de kaart in beslag, met Bergen als belangrijkste stad. Ten oosten daarvan ligt het graafschap Namen, terwijl aan de randen delen van Vlaanderen, Brabant, Kamerijk (Cambrai) en Luxemburg zichtbaar zijn. De loop van de Schelde, de Samber en hun zijrivieren is zorgvuldig weergegeven. Bossen zijn aangeduid met kleine boomgroepen, terwijl steden en versterkte plaatsen met afzonderlijke gebouwtjes en torens zijn afgebeeld. De grenzen van de verschillende gebieden zijn met de hand in kleur geaccentueerd.

In 1635 maakten Henegouwen en Namen deel uit van de Spaanse Nederlanden, die onder het gezag stonden van de Spaanse Habsburgers. Het gebied vormde een strategisch belangrijke grensstreek tussen de Zuidelijke Nederlanden en Frankrijk. Juist in het jaar waarin deze kaart verscheen, brak de Frans-Spaanse Oorlog uit. In de daaropvolgende decennia werd de regio herhaaldelijk het toneel van belegeringen en veldslagen. Verschillende steden in het zuidelijke deel van Henegouwen, waaronder Valenciennes, Maubeuge en Le Quesnoy, zouden later onder Frans gezag komen. De kaart toont daarmee de geografische en politieke situatie vóór deze ingrijpende grensverschuivingen.

Rechtsonder bevindt zich een titelcartouche, geflankeerd door de gekroonde wapenschilden van Henegouwen en Namen. Linksboven houdt een gevleugelde putto een schaalstok vast, waarop afstanden in Duitse en Franse mijlen zijn aangegeven.

Prijs: Euro 250,-