Mechelen en Aarschot – Willem + Joan Blaeu, 1635

MECHELEN EN AARSCHOT IN DE SPAANSE NEDERLANDEN, 1635

“Mechlinia Dominium, et Aerschot Ducatus”, kopergravure naar een kaart van Michael van Langren, uitgegeven door Willem en Joan Blaeu te Amsterdam, 1635, als onderdeel van de Franstalige editie van hun atlas “Le Théâtre du Monde ou Nouvel Atlas”. In de tijd met de hand gekleurd. Afm. (kaartbeeld): ca. 41 × 52 cm.

Deze rijk gedecoreerde kaart toont de omgeving van Mechelen en Aarschot in de eerste helft van de zeventiende eeuw, toen het gebied deel uitmaakte van de Spaanse Nederlanden. Het kaartbeeld omvat een groot gedeelte van het historische hertogdom Brabant, van Antwerpen in het noordwesten tot Herentals in het noorden en van Brussel en Leuven in het zuiden tot Tienen en de Kempen in het oosten.

Centraal staan de heerlijkheid Mechelen en het hertogdom Aarschot, waarvan de grenzen in verschillende kleuren zijn aangegeven. De steden Mechelen, Aarschot, Antwerpen, Brussel, Leuven, Lier, Herentals en Tienen zijn weergegeven met hun vestingwerken en stratenpatronen. Daarnaast toont de kaart talrijke dorpen, wegen, rivieren, bossen en moerassige gebieden. Vooral de loop van de Dijle, de Demer en de Nete en de onderlinge verbindingen tussen de steden zijn duidelijk herkenbaar.

De heerlijkheid Mechelen had een bijzondere bestuurlijke positie binnen de Zuidelijke Nederlanden. Hoewel het gebied geografisch door Brabant werd omgeven, vormde het een afzonderlijk gewest met eigen rechten en instellingen. Mechelen was bovendien de zetel van de Grote Raad van Mechelen, een van de belangrijkste gerechtelijke instellingen van de Habsburgse Nederlanden. Het hertogdom Aarschot, dat in 1533 door keizer Karel V tot hertogdom was verheven, omvatte verschillende heerlijkheden in de omgeving van Aarschot en Leuven.

Fraai is het titelcartouche rechtsboven, geflankeerd door twee allegorische vrouwenfiguren die de Waarheid en de Gerechtigheid voorstellen. Boven de cartouche bevinden zich de gekroonde wapenschilden van Mechelen en Aarschot, met daartussen een putto. De cartouche met de drie schaalverdelingen bovenaan de kaart is eveneens rijk versierd, met twee putti aan weerszijden. Linksonder bevindt zich een derde sierlijke cartouche met een Latijnse toelichting op de bestuurlijke indeling van het gebied.

De kaart werd vervaardigd naar het werk van Michael Florent van Langren (1598–1675), een uit een bekende familie van kaartmakers en globemakers afkomstige wiskundige, astronoom en cartograaf. Hij was als koninklijk wiskundige en kosmograaf verbonden aan het Spaanse hof.

Uitgegeven door de beroemde Amsterdamse kaartenmakers Willem en Joan Blaeu, vormt deze kaart een fraai voorbeeld van de Nederlandse cartografie uit de zeventiende eeuw, waarin geografische nauwkeurigheid, bestuurlijke informatie en een bijzonder decoratieve vormgeving werden samengebracht.

Prijs: Euro 325,-