Zwitserland – Erven Johann Baptiste Homann, 1751
€375
ZWITSERLAND IN HET MIDDEN VAN DE 18E-EEUW
“La Suisse, divisée en ses treze Cantons, ses Alliez et ses Sujets”. / “Helvetia Tredecim Statibus Liberis quos Cantones vocant, composita. Una cum foederatis & subjectis Provinciis” [Zwitserland, bestaande uit dertien vrije staten, kantons genaamd, met de verbonden en onderhorige gebieden]. Kopergravure naar een kaart van Tobias Mayer, uitgegeven door de Erven Homann te Neurenberg in 1751. In de tijd met de hand gekleurd. Afm. (kaartbeeld): 40 x 52 cm.
Deze gedetailleerde kaart toont Zwitserland in het midden van de achttiende eeuw, toen het land nog geen eenheidsstaat vormde, maar bestond uit een ingewikkeld geheel van zelfstandige kantons, bondgenoten en onderhorige gebieden. De kaart geeft een fraai beeld van de politieke en geografische structuur van het Oude Zwitserse Eedgenootschap, zoals die bestond vóór de ingrijpende veranderingen aan het einde van de achttiende eeuw.
Sinds 1513 telde het Zwitserse Eedgenootschap dertien kantons, waaronder Zürich, Bern, Luzern, Uri, Schwyz, Basel en Schaffhausen. Daarnaast waren verschillende gebieden door verdragen met het Eedgenootschap verbonden, zoals Genève, Neuchâtel, Wallis en de Drie Bonden in Graubünden. Andere gebieden stonden rechtstreeks of gezamenlijk onder het bestuur van een of meer kantons. Deze complexe territoriale verhoudingen worden op de kaart met gekleurde grenzen en vlakken zichtbaar gemaakt. Het uitgestrekte grondgebied van Bern, dat destijds ook het grootste deel van het huidige kanton Vaud (Waadt) omvatte, neemt daarbij een opvallende plaats in.
De kaart is buitengewoon rijk aan topografische informatie. Honderden steden, dorpen, gehuchten, kloosters en kastelen zijn nauwkeurig aangegeven, evenals rivieren, meren, wegen en bergketens. Het kaartbeeld strekt zich uit van het Meer van Genève in het zuidwesten tot het Bodenmeer in het noordoosten en van de Jura in het noordwesten tot de Italiaanse meren en de Alpengebieden in het zuiden. De bergwereld van Graubünden, Wallis en het Berner Oberland is met een fijnmazige weergave van bergketens en dalen in beeld gebracht.
Het titelcartouche linksboven wordt omlijst door een sierlijke reeks wapenschilden van de dertien kantons. Rechtsboven bevindt zich een tweede cartouche met legenda. Linksonder zijn verschillende schaalstokken opgenomen.
De kaart werd vervaardigd door de Duitse wiskundige, astronoom en cartograaf Tobias Mayer (1723–1762), die tussen 1746 en 1751 werkzaam was voor de gerenommeerde kaartenuitgeverij van Johann Baptiste Homann in Neurenberg. Mayer stond bekend om zijn streven naar grotere geografische nauwkeurigheid en zijn toepassing van wiskundige en astronomische methoden in de cartografie. In hetzelfde jaar waarin deze kaart verscheen, werd hij benoemd tot hoogleraar wiskunde aan de universiteit van Göttingen. Later verwierf hij internationale bekendheid met zijn onderzoek naar de beweging van de maan.
Prijs: Euro 375,-






