Het Pluimspel – Johan Hendrik Keller, 1743

€7.500

Antieke tekening van badminton: twee heren spelen het pluimspel in een park, door Johan Hendrik Keller, 1743.
Het Pluimspel - Johan Hendrik Keller, 1743 - Afbeelding 2
Antieke tekening van badminton: twee heren spelen het pluimspel in een park, door Johan Hendrik Keller, 1743.
Het Pluimspel - Johan Hendrik Keller, 1743 - Afbeelding 2

PLUIMSPEL, 1743

Het Pluimspel, tekening in pen en penseel met gewassen inkt door Johan Hendrik Keller, gesigneerd en gedateerd 1743 op de sokkel onder de vaas rechts. Afm. 24 × 27 cm.

Twee elegant geklede heren vermaken zich in een park met het pluimspel, een vroege voorloper van het moderne badminton. Keller heeft de beide spelers met hun zwierige bewegingen en sierlijke achttiende-eeuwse kleding zorgvuldig uitgewerkt. De omringende bomen, enkele toeschouwers en de verdere omgeving zijn daarentegen slechts summier aangegeven. Dit contrast tussen de uitgewerkte figuren en de schetsmatige achtergrond verleent de tekening een levendig karakter. De houdingen van de spelers, de opwaarts vliegende pluim en het rennende hondje geven de compositie een sterk gevoel van beweging.

Het pluimspel, in Frankrijk bekend als jeu de volant en in Engeland als battledore and shuttlecock, was een behendigheidsspel waarbij de deelnemers een met veren versierde shuttle met kleine rackets heen en weer sloegen. Anders dan bij het moderne badminton was het doorgaans niet de bedoeling de tegenstander te verslaan, maar juist om gezamenlijk de shuttle zo lang mogelijk in de lucht te houden. Er was geen net nodig en het spel kon zowel binnen als buiten worden gespeeld. Het behoorde in de achttiende eeuw tot het repertoire van gezelschapsspelen en ontspanningsoefeningen.

Het spel kent een lange geschiedenis. In verschillende delen van Azië en Europa werden al eeuwenlang spelen met veren en rackets beoefend. Ook in het achttiende-eeuwse Frankrijk was het pluimspel bekend.
Het moderne badminton ontstond in de negentiende eeuw uit verwante spelen. Op het Engelse landgoed Badminton House, de residentie van de hertogen van Beaufort in Gloucestershire, werd het traditionele pluimspel al in 1830 gespeeld. In de jaren zestig van de negentiende eeuw was er inmiddels een variant waarbij de spelers tegenover elkaar stonden, gescheiden door een gespannen koord. Vanaf 1863 wordt deze spelvorm uitdrukkelijk badminton genoemd. De sport ontwikkelde zich vervolgens verder, onder meer onder Britse militairen in India, waarna in 1893 de Engelse badmintonbond werd opgericht.

Johann Heinrich Keller (1692–1765), was een uit Zwitserland afkomstige schilder en tekenaar. Na zijn opleiding en omzwervingen door Duitsland en Frankrijk vestigde hij zich in 1726 definitief in Den Haag. Daar ontwikkelde hij zich tot een veelgevraagd decoratieschilder, gespecialiseerd in schilderingen voor de interieurs van aanzienlijke woonhuizen. Hij vervaardigde onder meer geschilderde wandbehangsels, plafondschilderingen en bovendeurstukken met mythologische, pastorale en andere decoratieve voorstellingen. Tot zijn opdrachtgevers behoorden ook leden van het stadhouderlijke hof. Zijn werk sluit aan bij de Franse schilderkunst uit de eerste helft van de achttiende eeuw.

Prijs: Euro 7.500,- (incl. lijst)