Koek-en-zopie – Dirk Langendijk, ca. 1775

Koek-en-zopie op het ijs. Pen tekening met gewassen Oost-Indische en grijze inkt vervaardigd rond 1775 door Dirk Langendijk. Gesigneerd linksonder “D. Langendijk”. Afm. 38,7 x 51,4 cm.

Dirk Langendijk (1748-1805) voelde zich vooral aangetrokken tot militaire en historische onderwerpen, maar tekende in de eerste jaren ook wel landschappen. Aan zijn leermeester Dirk Anthonie Bisschop had hij te danken “die zuivere en heldere manier, om met Oost Indische inkt te wasschen, welk aan zijne teekeningen zoo groot een sierraad bijzet.”

We zien een levendig wintertafereel op het ijs. Het is geen idyllisch, verstild winterlandschap, maar een druk bevolkt en sociaal gelaagd ijsgezicht rondom een koek-en-zopie-tent. Een vlag wappert boven de geïmproviseerde uitspanning. Ook hangt er een krans, het teken dat er brandewijn geschonken wordt.

Op de voorstelling ontvouwt zich een breed scala aan activiteiten. Schaatsers glijden in verschillende houdingen voorbij: sommigen sierlijk, anderen minder vaardig. Vooraan ligt een man languit op het ijs, zijn hoed naast hem, misschien heeft-ie een slok op. Iets verderop een arrenslee met paard, andere figuren kijken toe, roken pijp of onderhouden zich met elkaar. De atmosfeer is licht nevelig, waardoor de achtergrond geleidelijk oplost en de aandacht wordt gericht op het alledaagse samenzijn rondom de tent op de voorgrond.

Langendijks tekeningen zijn doorgaans uitvoerig uitgewerkt: elk figuurtje, zowel van dieren als van mensen, kan op zichzelf worden beschouwd. De verschillende emoties van de mensen zijn soms op hun gezicht te lezen. Ook de kleding met bijzondere details, is over het algemeen nauwkeurig uitgewerkt.

Prijs: Euro 4.950,- (incl. lijst)