Kolblei (vis) – Markus Elieser Bloch, 1782-1795

DE KOLBLEI

“Tracinus Drago / Das Petermännchen / La Vive / The Common Weever” (plaat 10), kopergravure vervaardigd door Ludwig Schmidt naar een tekening van Krüger jr., voor Markus Elieser Bloch’s Allgemeine Naturgeschichte der Fische, uitgegeven in Berlijn tussen 1782 en 1795. In de tijd met de hand gekleurd. Afm.: 19 × 38 cm.

Volgens Bloch in zijn Allgemeine Naturgeschichte der Fische, een twaalfdelig, fraai geïllustreerd standaardwerk over vissen: “De witte brasem is gemakkelijk te herkennen aan zijn brede en platte lichaam en de vijfentwintig vinstralen in de aarsvin. De kop van deze vis is klein en loopt spits toe. Wanneer de bek gesloten is, steekt de bovenkaak iets vóór de onderkaak uit. De mondopening is zo klein dat ik bij een vis van acht duim lengte mijn pink er niet in kon krijgen zonder het dier te beschadigen. De witte brasem is een van onze meest algemene vissen; hij komt het gehele jaar voor in al onze meren en in langzaam stromende rivieren met een zandige of gemengde bodem. Omdat het vlees echter weinig stevig is en bovendien veel kleine graten bevat, wordt hij niet hoog gewaardeerd en dient hij vooral als voedsel voor het gewone volk, dat hem eet in een zure saus of met knödel en spek. Gekookt met melk of room zou hij even smakelijk zijn als karper. Hij paait in het gras langs ondiepe oevers in mei en juni en is dan zo met zichzelf bezig dat men hem met de hand kan vangen.”

Blochs arbeid aan de Allgemeine Naturgeschichte der Fische nam een aanzienlijk deel van zijn leven in beslag en wordt beschouwd als een fundament van de ichthyologie. De publicatie werd mogelijk gemaakt door een groot aantal intekenaren en kende al snel vijf edities in het Duits en Frans. Bloch bracht weinig of geen wijzigingen aan in de systematische indeling van Peter Artedi en Carl Linnaeus, al was hij geneigd enkele aanpassingen door te voeren op basis van de bouw van de kieuwen. Aan het aantal reeds vastgestelde geslachten voegde hij negentien nieuwe toe en hij beschreef 276 soorten die tot dan toe onbekend waren voor de wetenschap, waarvan vele afkomstig waren uit de meest afgelegen delen van de oceaan en die door hun schitterende kleuren of bijzondere vormen zowel bewondering wekten bij het grote publiek als nieuwsgierigheid bij wetenschappers.

Markus Elieser Bloch (1723-1799) wordt beschouwd als de belangrijkste ichthyoloog van de achttiende eeuw.

Prijs: Euro 350,-