Kwabaal – Markus Elieser Bloch, 1782-1795

DE KWABAAL

“Gadus Lota / Die Quappe / La Lote / The Burbot” (plaat 70), kopergravure vervaardigd door Ludwig Schmidt naar een tekening van Krüger jr., voor Markus Elieser Bloch’s Allgemeine Naturgeschichte der Fische, uitgegeven in Berlijn tussen 1782 en 1795. In de tijd met de hand gekleurd. Afm.: 19 × 38 cm.

Volgens Bloch in zijn Allgemeine Naturgeschichte der Fische, een twaalfdelig, fraai geïllustreerd standaardwerk over vissen, heeft de kwabaal “wit, graatarm en smakelijk vlees dat, omdat het niet vet is, ook geschikt voedsel vormt voor zwakke personen. Vooral de lever wordt beschouwd als een voortreffelijke delicatesse, en gravin von Beuchlingen in Thüringen was zo verzot op dit gerecht dat zij er het grootste deel van haar inkomen aan besteedde.

De lever, opgehangen in een pot en geplaatst op een warme kachel of in de zon, levert een olie die een doeltreffend middel is tegen vertroebelingen van het hoornvlies. Deze vis kan men bereiden met een boter- of wijnsaus, of gekookt in zout water; ook gebakken met azijn of citroenzuur en fijngehakte peterselie vormt hij in boter met een salade een smakelijk gerecht. De lever wordt bereid met wijn, boter, foelie en citroenschil, waaraan op het einde citroensap wordt toegevoegd. Dit gerecht wordt nog smakelijker wanneer men de lever zeer langzaam laat koken en serveert met de volgende saus: neem lever, boter en broodkruim, stamp dit samen in een vijzel, breng het aan de kook met wijn en water en wrijf het vervolgens door een haarzeef.”

Blochs arbeid aan de Allgemeine Naturgeschichte der Fische nam een aanzienlijk deel van zijn leven in beslag en wordt beschouwd als een fundament van de ichthyologie. De publicatie werd mogelijk gemaakt door een groot aantal intekenaren en kende al snel vijf edities in het Duits en Frans. Bloch bracht weinig of geen wijzigingen aan in de systematische indeling van Peter Artedi en Carl Linnaeus, al was hij geneigd enkele aanpassingen door te voeren op basis van de bouw van de kieuwen. Aan het aantal reeds vastgestelde geslachten voegde hij negentien nieuwe toe en hij beschreef 276 soorten die tot dan toe onbekend waren voor de wetenschap, waarvan vele afkomstig waren uit de meest afgelegen delen van de oceaan en die door hun schitterende kleuren of bijzondere vormen zowel bewondering wekten bij het grote publiek als nieuwsgierigheid bij wetenschappers.

Markus Elieser Bloch (1723-1799) wordt beschouwd als de belangrijkste ichthyoloog van de achttiende eeuw.

Prijs: Euro 350,-