Zeeforel – Markus Elieser Bloch, 1782-1795

350

DE ZEEFOREL

Salmo Goedenii / Die See-Forelle / La Truite de Mer / The Goeden’s Salmon” (plaat 102), kopergravure vervaardigd door Ludwig Schmidt naar een tekening van Krüger jr., voor Markus Elieser Bloch’s Allgemeine Naturgeschichte der Fische, uitgegeven in Berlijn tussen 1782 en 1795. In de tijd met de hand gekleurd. Afm.: 19 × 38 cm.

Volgens Bloch in zijn Allgemeine Naturgeschichte der Fische, een twaalfdelig, fraai geïllustreerd standaardwerk over vissen: “De kleine kop en de rode vlekken op de flanken, die door een witte ring zijn omgeven, onderscheiden deze vis van de overige soorten. In het kieuwmembraan telt men tien, in de borstvin vijftien, in de buikvin tien, in de aarsvin elf, in de staartvin achttien en in de rugvin twaalf vinstralen. Het lichaam is langgerekt en aanzienlijk slanker dan dat van andere forelsoorten. De bek is wijd en voorzien van scherpe tanden in beide kaken en op het gehemelte. De ogen zijn groot en vertonen een zwarte ster in een zilverkleurige ring. De wangen, kieuwdeksels, flanken en buik zijn zilverkleurig. De kieuwopening is wijd; de rug, het voorhoofd, de vetvin en de staartvin zijn bruinachtig, terwijl de overige delen gelig zijn. De rug is bedekt met bruine vlekken en de staartvin is gevorkt. De zijlijn is recht en ligt dichter bij de rug dan bij de buik. De anus bevindt zich, zoals bij andere forellen, in de nabijheid van de staartvin en aan de buikvin is een aanhangsel zichtbaar.

Wij treffen deze forel aan in de Oostzee en ik heb er verschillende ontvangen van mijn vriend, districtsraad Göden uit Rügenwalde (West-Pommeren) (vandaar de door mij gegeven naam van de vis). Hij wordt ongeveer anderhalve voet lang en weegt één tot twee pond. Het vlees is wit, mager maar smakelijk en wordt gewoonlijk gegeten met olie en azijn nadat het in gezouten water met salie is gekookt. In de streek waaruit ik hem ontving, staat hij bekend als de zilverforel.”

Blochs arbeid aan de Allgemeine Naturgeschichte der Fische nam een aanzienlijk deel van zijn leven in beslag en wordt beschouwd als een fundament van de ichthyologie. De publicatie werd mogelijk gemaakt door een groot aantal intekenaren en kende al snel vijf edities in het Duits en Frans. Bloch bracht weinig of geen wijzigingen aan in de systematische indeling van Peter Artedi en Carl Linnaeus, al was hij geneigd enkele aanpassingen door te voeren op basis van de bouw van de kieuwen. Aan het aantal reeds vastgestelde geslachten voegde hij negentien nieuwe toe en hij beschreef 276 soorten die tot dan toe onbekend waren voor de wetenschap, waarvan vele afkomstig waren uit de meest afgelegen delen van de oceaan en die door hun schitterende kleuren of bijzondere vormen zowel bewondering wekten bij het grote publiek als nieuwsgierigheid bij wetenschappers.

Markus Elieser Bloch (1723-1799) wordt beschouwd als de belangrijkste ichthyoloog van de achttiende eeuw.

Prijs: Euro 350,-