Amsterdam, Singel met Ronde Lutherse Kerk – Cornelis de Kruyff/ Buffa & Zn., 1825

AMSTERDAM – HET SINGEL MET DE RONDE LUTHERSE KERK, 1825

Aquatint vervaardigd door A. Lutz naar een ontwerp van Cornelis de Kruyff, uitgegeven door Frans Buffa & Zonen in de Kalverstraat te Amsterdam in 1825. In de tijd met de hand gekleurd. Afm. (beeld): ca. 25 × 33 cm.

Dit sfeervolle stadsgezicht toont het Singel in Amsterdam, gezien in noordelijke richting. Rechts domineert de imposante koepel van de Ronde Lutherse Kerk, ook bekend als de Nieuwe Lutherse Kerk of Koepelkerk, het stadsbeeld. In de verte zien we de Haarlemmersluis en de Haringpakkerstoren, die in 1829 zou worden afgebroken. Links liggen de statige grachtenpanden en de ingang van de Roomolenstraat.

Op het water liggen verschillende schepen afgemeerd, terwijl langs de kade voetgangers en kooplieden zich tussen de bomen bewegen. De zorgvuldig uitgewerkte architectuur, de levendige stoffage en het weelderige groen geven een aantrekkelijk beeld van het Amsterdamse stadsleven in de vroege negentiende eeuw.

Opmerkelijk is dat de voorstelling teruggaat op een ouder stadsbeeld. Voor deze aquatint werd gebruikgemaakt van een gravure uit 1760 van Paulus van Liender. De afgebeelde Ronde Lutherse Kerk brandde op 18 september 1822 vrijwel volledig uit en werd pas in 1826, een jaar na de uitgave van deze prent, opnieuw ingewijd. De aquatint toont de kerk dus nog in haar oorspronkelijke gedaante, vóór de verwoestende brand.

Het blad verscheen als onderdeel van de reeks Vues choisies d’Amsterdam et ses environs, dessinées d’après nature [Uitgelezen gezichten van Amsterdam en omgeving, naar de natuur getekend]. Deze serie, omvat 45 stads- en omgevingsgezichten, uitgevoerd in aquatint naar ontwerpen van De Kruyff en enkele andere kunstenaars. De prenten werden oorspronkelijk in negen afleveringen van telkens vijf bladen op de markt gebracht.

Cornelis de Kruyff (1774-1828) was gespecialiseerd in stadsgezichten en landschappen. Een negentiende-eeuws kunstenaarslexicon vermeldt dat De Kruyff “op onderscheidene tentoonstellingen stadsgezigten en landschappen heeft geleverd, die genoegen gaven; ook wel eens teekeningen in sapverw [i.e. waterverf] van dergelijke onderwerpen“.

Prijs: Euro 625,- (incl. lijst)