Amsterdam – Pieter van der Aa, ca. 1725

AMSTERDAM VANAF HET IJ

“AMSTELDAM, Capitale de la Hollande.” Kopergravure uitgegeven te Leiden door Pieter van der Aa in 1726. Later met de hand gekleurd. Afm. 31,4 × 33,7 cm.

Amsterdam is hier gezien vanaf het IJ, met de stad als een langgerekt profiel aan de horizon. De vele kerktorens en andere hoge gebouwen steken scherp af tegen de lucht, terwijl op het water een levendige wirwar van grote en kleine zeilschepen de voorgrond vult. Rechts domineert een grote driemaster, omgeven door kruitrook van een zojuist gelost kanonschot. Het drukke scheepvaartverkeer benadrukt het karakter van Amsterdam als een van de belangrijkste handels- en havensteden van Europa.

Bijzonder decoratief is de brede architectonische sierrand. Het stadsgezicht lijkt als een schilderij in een rijk geornamenteerde lijst te zijn geplaatst, met pilasterachtige vakken, bloemornamenten en bovenaan draperieën en guirlandes. In het midden hangt de cartouche met de Franse titel Amsteldam, Capitale de la Hollande. De monumentale omlijsting geeft het relatief kleine stadsprofiel het karakter van een zelfstandig wandstuk.

Van der Aa nam de prent in 1726 op in zijn omvangrijke prentwerk “Les Forces de l’Europe, Asie, Afrique et Amerique, Comme aussi les Cartes des Côtes de France et d’Espagne“. Het stadsgezicht werd (met een bescheiden sierlijst) oorspronkelijk uitgegeven tussen 1693-1697 door Nicolas de Fer te Parijs in het kader van een boek over de Negenjarige Oorlog.

Literatuur: d’Ailly, Repertorium van de profielen der stad Amsterdam en van de plattegronden der schutterswijken, nr. 84.

Prijs: €395,-