Amsterdam, Nieuwezijds Voorburgwal – Andries en Hendrik de Leth, ca. 1725-1731

DE NIEUWEZIJDS VOORBURGWAL MET BLOEMENMARKT EN STADHUIS TE AMSTERDAM, 1725–1731

“Afbeelding van het Stadhuys van Agteren van de Weeszluis langs de Blom Markt aan te sien / Representation de la Maison de Ville sur le Derriere, du Coté d’Occident, vers le Marché aux Fleurs.” Ets en gravure, gedrukt van twee koperplaten, vervaardigd door Hendrik de Leth en uitgegeven te Amsterdam door Andries en Hendrik de Leth, 1725–1731. Later met de hand gekleurd. Afm. (plaatrand) 58,4 × 92 cm.

Vanaf de Weessluis (vernoemd naar het nabijgelegen Burgerweeshuis) kijken we in noordelijke richting over de Nieuwezijds Voorburgwal. In de verte domineert de westelijke achtergevel van het imposante Amsterdamse stadhuis (sinds 1808 het Koninklijk Paleis). De kades, het water en de brug op de voorgrond wemelen van kooplieden, wandelaars, schippers, bootjes, vrachtschepen, paarden en rijtuigen. De prent geeft daarmee niet alleen een monumentaal stadsgezicht, maar ook een bijzonder levendig beeld van het dagelijkse verkeer en de handel in het Amsterdam van de vroege achttiende eeuw.

Links langs het water ligt de Bloemenmarkt, in de achttiende eeuw de belangrijkste markt voor bloemen, planten en bomen in Amsterdam. Handelaren uit de omgeving brachten hun waren per schuit naar de stad en boden ze hier langs de kade te koop aan. Al in de zeventiende eeuw kwamen bloemisten uit onder meer Haarlem en Noordwijk naar deze markt. In 1862 verhuisde de bloemenmarkt naar het Singel, tussen de Munt en het Koningsplein.

Aan de overzijde lag de Pijpenmarkt, waar aardewerken tabakspijpen, veelal de bekende Goudse stenen pijpen (zgn. ‘gouwenaars’) werden aangevoerd, gelost en verhandeld. Hier bevond zich ook de aanlegplaats van het Goudse veer. Tegenover de Pijpenmarkt lag bij de Weessluis de Boommarkt, waar het veer op Lisse en Noordwijk aanlegde. Zo was dit gedeelte van de Nieuwezijds Voorburgwal niet alleen een marktgebied, maar tevens een belangrijk knooppunt voor personen- en goederenvervoer.

Achter het stadhuis verheft zich de romp van de nooit voltooide toren van de Nieuwe Kerk. De ambitie om de kerk van een monumentale toren te voorzien was in de zeventiende eeuw opgegeven; in 1783 werd het resterende torenlichaam grotendeels afgebroken.

De Nieuwezijds Voorburgwal werd in 1884 gedempt. Daarbij verdween ook de Weessluis, die tussen de Sint Luciënsteeg en de Rosmarijnsteeg over de gracht lag.

Prijs: Euro 4.950,-