Clingendael – Daniël Stopendaal + Nicolaes Visscher, ca. 1690

HET BAROKKE CLINGENDAEL VAN PHILIPS DOUBLETH III

“De Heer van St. Anna-Lands Hofstede Genaamt Clingendaal bij ’s Graven-Hage; in ’t geheel van ’t Westen na ’t Oosten te zien.” Ets, naar het leven getekend en in koper gebracht door Daniël Stopendaal, uitgegeven te Amsterdam door Nicolaes Visscher II rond 1690. Later met de hand gekleurd. Afm. (plaatrand): 39,7 × 47,8 cm.

Dit vogelvlucht aangezicht toont Clingendael vanuit het westen, met Wassenaar en Leiden aan de horizon. Het huis vormt het middelpunt van een streng symmetrisch ontworpen buitenplaats, omgeven door lange, boomrijke lanen en rechthoekig begrensde tuinen. De uitvoerige cijferlegenda voert de bezoeker als het ware over het terrein: vanaf de toegangspoort en de oprijlaan langs de hovenierswoning, het koets- en wagenhuis, stallen en pleinen naar het huis, de parterres, vijvers en fonteinen, de orangerie met winterhof, het lustprieel, doolhof, boomgaarden en berceaux, groene, met loof begroeide galerijen.

Vooral de combinatie van brede zichtassen, strak geschoren hagen, waterpartijen en formele bloemperken verleent de aanleg zijn monumentale karakter. Clingendael verschijnt niet als een afgezonderd landhuis, maar als een zorgvuldig gecomponeerd domein waarin architectuur, tuin, water en het omringende cultuurlandschap één geheel vormen. De hoge gezichtshoek maakt de omvang van het bezit en de samenhang van de verschillende bouwwerken zichtbaar.

De titel verwijst naar Philips Doubleth (1633–1707), heer van Moggershil en Sint-Annaland. Hij werd in 1680 eigenaar van Clingendael en liet het landgoed vervolgens moderniseren in een barokstijl onder invloed van de Franse classicistische tuinarchitectuur met veel buxushagen en symmetrische patronen. Doublet was gehuwd met Susanna Huygens, dochter van Constantijn Huygens, en onderhield via deze familiekring nauwe banden met de culturele en intellectuele elite van Den Haag.

Sinds 1982 is het Huys Clingendael in gebruik bij het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael.

Prijs: Euro 495,-