Praag – Elias Bäck + Jeremias Wolff, ca. 1720

GROOT 18DE-EEUWS PANORAMA VAN PRAAG

“Prag.” Kopergravure op twee gemonteerde bladen vervaardigd door Elias Bäck, uitgegeven te Augsburg door Jeremias Wolff rond 1720. Afm. 35 x 107 cm.

We zien Praag vanaf de westelijke of zuidwestelijke zijde van de stad. De rivier de Moldau (“Muldavia fluvius”)  slingert door het beeld en verbindt de verschillende delen van de stad. Links ligt de Kleine Zijde (“Die Kleine Seiten”, Malá Strana), met daarboven de Praagse Burcht en de Sint-Vituskathedraal. In het midden bevindt zich de Oude Stad (“Die Alte Statt”, Staré Město), met de Karelsbrug als belangrijke verbinding over de rivier. Rechts strekt zich de Nieuwe Stad (Die Neue Statt, Nové Město) uit, met helemaal rechts de hooggelegen burcht van Vyšehrad.

De voorstelling is rijk gestoffeerd met kerken, kloosters, paleizen, torens, bruggen, poorten en verdedigingswerken. Onder de prent bevindt zich een uitvoerige Duitse legenda met meer dan honderd genummerde verwijzingen naar belangrijke gebouwen en instellingen. Daardoor is het panorama niet alleen een indrukwekkend stadsgezicht, maar ook een soort visuele gids door Praag: de beschouwer kon de afzonderlijke kerken, kloosters, stadspoorten, markten en adellijke huizen opzoeken en herkennen.

De stad is weergegeven als een reeks afzonderlijke stedelijke eenheden. Praag bestond aan het begin van 18^e-eeuw niet als één bestuurlijk geheel, maar uit meerdere naast elkaar gelegen steden. Pas onder keizer Jozef II werden deze delen in 1784 administratief verenigd tot één stad.

Boven het stadsgezicht wappert een banderol met de titel, vastgehouden door twee putti met wapenschilden. Links het Heilige Roomse Rijk en rechts het Koninkrijk Bohemen. Het benadrukt de bijzondere status van Praag: als hoofdstad van het Koninkrijk Bohemen, maar tegelijk nauw verbonden met de Habsburgse vorsten en het keizerschap van het Heilige Roomse Rijk.

Elias Bäck (1679-1747), was een Augsburgse schilder, graveur en prentmaker. Hij werkte onder meer in Rome en Ljubljana, maar keerde uiteindelijk terug naar Augsburg; zijn werk omvatte portretten, landschappen en topografische voorstellingen. Jeremias Wolff (1663-1724) was een van de belangrijkste prentuitgevers van Augsburg. Hij was oorspronkelijk uurwerkmaker, maar ontwikkelde zich tot een van de grootste Augsburgse uitgevers van zijn tijd.

Deze prent past binnen de bloeiende productie van grote stadsgezichten door Augsburgse uitgevers in de late 17de en vroege 18de eeuw. Dergelijke panorama’s waren bestemd voor een internationaal publiek van verzamelaars, reizigers, geleerden en stedelijke elites. Ze boden een combinatie van topografische informatie, stedentrots en decoratieve representatie. In dit geval verschijnt Praag als een stad van uitzonderlijke gelaagdheid: koninklijke burchtstad, katholiek centrum, handelsplaats aan de Moldau en hoofdstad van Bohemen binnen de Habsburgse monarchie.

Prijs: Euro 3.500,-