Antwerpen – Johannes Ruff naar Anton Ditzler, ca. 1840

ANTWERPEN KORT NA DE BELGISCHE ONAFHANKELIJKHEID

“Panorama von Antwerpen / Panorama d’Anvers”, gravure met aquatint vervaardigd ca. 1840 door Johannes Ruff naar een tekening van Anton Ditzler, uitgegeven door F.C. Eisen te Keulen. Later met de hand gekleurd. Afm. voorstelling: 8,7 × 53,5 cm; incl. tekst: 11 × 53,5 cm.

Dit panorama toont Antwerpen vanaf het Vlaams Hoofd op de linker Scheldeoever. Op voorgrond de aanlegplaats van de veerverbinding naar het stadcentrum. Raderstoomboot “La Ville d’Anvers” ligt gereed aan de kade.

Aan de overzijde strekt de stad zich uit langs de rechteroever, er liggen andere stoomboten en talloze zeilschepen. De hoge toren van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal beheerst het silhouet, omringd door daken en pakhuizen van de oude handelsstad. Rechts ligt de citadel, de grote zestiende-eeuwse vesting die de zuidelijke toegang tot Antwerpen beheerste. We zien de stad, nog vóór de grootschalige negentiende-eeuwse uitbreiding van haven, kades en woonwijken.

De raderstoomboot is het moderne element in de voorstelling. Sinds 1828 bestond tussen het Vlaams Hoofd en het Steenplein een geregelde stoombootverbinding; zij werd tijdens de Belgische Revolutie onderbroken en in 1834 hervat.

Het rustige stadsbeeld contrasteert met de recente politieke en militaire onrust. Op 27 oktober 1830 liet de Nederlandse generaal Chassé Antwerpen beschieten vanuit de citadel en vanaf Nederlandse oorlogsschepen op de Schelde. Twee jaar later belegerde een Frans leger de nog door Nederlandse troepen bezette citadel, die na zware beschietingen eind december 1832 capituleerde. (De citadel werd tijdens het beleg zwaar beschadigd, maar daarna door het Belgische leger heropgebouwd en hersteld. Om in 1874 weer te worden afgebroken.)

In 1839 werd de Belgische onafhankelijkheid definitief geregeld (al bleef de Schelde bleef daarbij wel nog tot 1863 met een Nederlandse tol belast) en van de tumultueuze tijd is op de voorstelling niets meer te zien.

Prijs: Euro 975,-