Den Haag, groentemarkt op de Grote Markt – Maria Margaretha de la Fargue, 2e helft 18e-eeuw

GROENTEMARKT IN DEN HAAG, TWEEDE HELFT 18DE EEUW

Tekening in potlood, aquarel en gouache, toegeschreven aan Maria Margaretha la Fargue. Tweede helft 18de eeuw. Afm. 26,3 x 35 cm.

Op een levendige markt verdringen marktkooplieden, klanten en voorbijgangers zich tussen manden vol wortelen, meloenen, knollen, kolen en andere handelswaar. Onder de hoge, lommerrijke bomen worden druk zaken gedaan. Centraal in de voorstelling staat een stenen waterpomp, waaromheen het marktleven zich afspeelt.

De voorstelling toont vermoedelijk de Grote Markt in Den Haag, waar sinds 1614 een groente- en fruitmarkt werd gehouden. Dankzij de verbinding met het Westland via de Prinsegracht ontwikkelde dit plein zich tot een van de voornaamste handelscentra van de stad. (Deze marktfunctie bleef bestaan totdat de markt in 1938 naar de Herman Costerstraat werd verplaatst.)

De hoge bomen op het marktplein, de stadspomp en vooral de toren van de Grote Kerk op de achtergrond, ondersteunen de plaats herkenning. Vergelijkbare elementen komen voor op verschillende gezichten op de Grote Markt gemaakt door de broer van Maria Margaretha la Fargue, onder meer op zijn schilderij uit 1760 in de National Gallery in Londen en een tekening van na 1760 in het Städel Museum in Frankfurt. Hoewel de omringende bebouwing op de hier beschreven tekening niet exact met deze voorstellingen overeenkomt, zal de architectuur vrij zijn geïnterpreteerd om de nadruk te leggen op het levendige marktgebeuren.

Maria Margaretha la Fargue (1743–1813) groeide op in een Haagse kunstenaarsfamilie. Zij leerde tekenen en schilderen van haar oudere broers Paulus Constantijn (1729–1782) en Jacob Elias (1735–ca. 1778), die vooral bekend zijn om hun topografische stadsgezichten. Samen met hun broer Karel (1738–1793) vormden zij jarenlang een familieatelier, waarin Paulus Constantijn de drijvende kracht was. De familie vervaardigde schilderijen, tekeningen en prenten, evenals illustraties voor boeken en almanakken.

Anders dan haar broers legde Maria Margaretha zich vooral toe op genrevoorstellingen uit het dagelijkse leven. Haar werk toont marktkooplieden, straatventers, huiselijke taferelen en ontmoetingen tussen mensen van verschillende maatschappelijke standen. Daarbij ging haar belangstelling meer uit naar de menselijke bedrijvigheid en de onderlinge interactie dan naar een nauwkeurige weergave van de architectuur. Ook in deze tekening ligt de nadruk op het kleurrijke marktleven. De talrijke zorgvuldig uitgewerkte figuren, de rijk gevulde manden en het fraaie gebladerte maken de voorstelling tot een bijzonder levendig document van het achttiende-eeuwse stadsleven.

Tentoonstelling: Dordrecht 1983/84, “Krabbels en Tekeningen”, 19e eeuwse aquarellen en tekeningen van de nationale collectie, met 29 tekeningen van de collectie van Hans van Leeuwen, cat. no. 15 (destijds toegeschreven aan J.A. Langendijk)

Prijs: Euro 6.500,- (incl. lijst)