Slag om Rotterdam – Gustav Kühn naar Leo Bothas, 1940

NAZI PROPAGANDA POSTER VAN DE SLAG OM ROTTERDAM

„Kampf um Rotterdam“. Kleurenlithografie naar het ontwerp van Leo Bothas vervaardigd rond 1940 door de Bilderbogen-Fabrik van Gustav Kühn, als deel van de serie “Bilderbogen vom Kriege”. Afm. 46 x 31 cm.

Dit geïllustreerde propaganda-blad verbeeldt de Duitse aanval op Rotterdam in mei 1940 tijdens de Duitse invasie van Nederland. In vijf opeenvolgende scènes wordt de strijd voorgesteld als een heroïsche overwinning van de Duitse Wehrmacht. Bovenaan landen Duitse parachutisten achter de Nederlandse linies om de bruggen veilig te stellen. Vervolgens zien we straatgevechten rond een brug in de stad, waarna Duitse tanks door een verwoeste stadswijk oprukken. In de vierde scène capituleren Nederlandse militairen tegenover Duitse officieren. Onderaan toont een brede panoramische voorstelling de brandende en verwoeste stad, waarbij schepen in de haven zinken en gebouwen in vlammen opgaan.

Onder de afbeeldingen staat een rijmend Duits propagandagedicht dat de Duitse aanval verheerlijkt. De parachutisten worden geprezen als “dragers van de hoogste roem”. De Nederlandse verdedigers worden afgeschilderd als “Engelands vazallen” die een nutteloze weerstand bieden. Het gedicht eindigt met de boodschap dat wie zich met Engeland verbindt door Duitse wapens zal worden vernietigd. De verwoesting van Rotterdam wordt daarmee voorgesteld als een gerechtvaardigde consequentie van verzet.

Het blad behoort tot de serie “Bilderbogen vom Kriege”, een reeks geïllustreerde prenten die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitsland werden verspreid. Deze zogenoemde Bilderbogen sloten aan bij een negentiende-eeuwse traditie van populaire prentenbladen met opeenvolgende afbeeldingen en begeleidende teksten. In de nationaalsocialistische periode werden zij gebruikt als eenvoudig en aantrekkelijk propagandamiddel, vooral gericht op jeugdige lezers. De combinatie van stripachtige scènes en rijmende teksten moest de militaire successen van de Wehrmacht begrijpelijk en heroïsch voorstellen.

De productie van dergelijke prenten gebeurde in opdracht van het Deutsche Propaganda-Atelier (DPA). Propaganda was in nazi-Duitsland een essentieel instrument van oorlogsvoering en indoctrinatie. Naast affiches, films en radio-uitzendingen werden ook populaire beeldverhalen ingezet om de bevolking — en vooral jongeren — te overtuigen van de onvermijdelijke Duitse overwinning.

De serie Bilderbogen vom Kriege verscheen vooral in de eerste oorlogsjaren, toen de Duitse militaire successen nog talrijk waren. Naarmate de oorlog vanaf 1943 ongunstiger verliep voor Duitsland, nam de productie van dergelijke triomfantelijke prenten af.

Prijs: Euro 175,-