Utrecht – Erven Johannes Janssonius van Waesberge, 1682

PLATTEGROND MET PROFIEL VAN UTRECHT UIT 1682

“TRAIECTUM WTRECHT”, rijk versierde plattegrond van Utrecht in vogelvluchtperspectief, met bovenaan een profiel van de stad vanuit het westen. Ets en gravure vervaardigd voor Johannes Janssonius‘ stedenboek, uitgegeven te Amsterdam in 1657. Dit exemplaar is de tweede van drie staten van de koperplaat en werd in 1682 uitgegeven door de erven van Johannes Janssonius van Waesberge in het stedenboek Tooneel der vermaarste koop-steden en handelsplaatsen van de geheele wereld. Later met de hand gekleurd. Afm. ca. 39,5 × 50,5 cm.

In deze tweede staat werd de oorspronkelijk vrij sober uitgevoerde kaart rijk versierd. Links van het cartouche met de legenda verscheen de godin van de wijsheid Minerva, herkenbaar aan haar helm en lans. Langs de onderrand werd een levendig landelijk tafereel toegevoegd met een buitenhuis, een koets met paarden, ruiters en jachthonden. De nieuwe versiering is rechtsonder vervaardigd door ‘plaatsnijder’ Johan van den Aveele (1655-1727).

Het eigenlijke kaartbeeld werd nagegraveerd naar Joan Blaeu’s plattegrond Traiectum Wttrecht, die in 1649 in diens stedenatlas verscheen. De topografische grondslag is echter ouder. Bij deze Janssonius-kaart komt het weergegeven beeld grotendeels echter overeen met de situatie van 1618, terwijl Blaeu’s voorbeeld ook gegevens uit de jaren 1642–1644 bevat.

De legenda met 26 nummers (incl. de verbasterde Duitse toponiemen) is ontleend aan weer een andere kaart vervaardigd door Matthäus Merian en uitgegeven te Frankfurt in 1647.

Literatuur; Kaarten van Utrecht, Marijke Donkersloot-de Vrij (Uitg. Hes), nr. 16-2. 

Prijs: Euro 1.850,- (incl. lijst)