Velsen – M.A. Jacobson + G. Eikelenboom, 1933

VELSEN, EEN MODERNE WOON-, HAVEN- EN INDUSTRIEGEMEENTE

“Plattegrond der gemeente Velsen, bevattende IJmuiden, Velsen en Santpoort.” Kleurenlithografie vervaardigd door M.A. Jacobson te Haarlem en uitgegeven in 1933 door G. Eikelenboom in samenwerking met het gemeentebestuur van Velsen. Afm. (papier): 59,3 × 82,8 cm.

Deze grote, helder opgezette gemeentekaart toont Velsen in een periode van ingrijpende groei. Het kaartbeeld loopt van de Noordzee, de pieren en het uitgebreide haven- en sluizencomplex van IJmuiden tot Velsen, Driehuis en Santpoort, met aan de randen Beverwijk, Wijk aan Zee en Duin, Bloemendaal en Haarlem. IJmuiden verschijnt als een dichtbebouwde havenplaats; aan de noordzijde van het Noordzeekanaal liggen Velsen, de papierfabriek, het Hoogovenbedrijf en de P.E.N.-centrale. Zuidelijk van het kanaal liggen Driehuis en Santpoort als afzonderlijke woonkernen tussen duinen, bossen, landgoederen en open terrein.

De kaart toont niet alleen de bestaande gemeente (oranje), maar ook haar verwachte toekomst (roze): IJmuiden, Velsen en Santpoort moesten verder groeien.

De kaart legt een beslissend moment in de geschiedenis van de IJmond vast. De Noordersluis, zichtbaar in het sluizencomplex bij IJmuiden, was in 1930 voltooid. Kort daarna verrees bij de Hoogovens de P.E.N.-centrale, die in 1931 werd gebouwd. De kaart toont daarmee de nieuwe infrastructuur die de toegang tot Amsterdam, de havenactiviteiten en de industriële ontwikkeling rond de Hoogovens met elkaar verbond. Hoogovens zelf was sinds 1920 in aanleg en stelde in 1924 zijn eerste hoogoven in bedrijf.

Velsen had inmiddels twee duidelijk verschillende gezichten. IJmuiden vormde het maritiem-industriële zwaartepunt van de gemeente; Driehuis en Santpoort hadden daartegenover het karakter van groene woonkernen, met villa’s, buitenplaatsen, nieuwe woonwijken en een directe spoorverbinding met Haarlem.

De achterzijde van de kaart diende ter promotie van deze moderne woon-, haven- en industriegemeente. Zij is geheel gevuld met advertenties van plaatselijke hotels, aannemers, makelaars, banken, motorbedrijven, wasserijen, winkels en openbare nutsbedrijven. Een grote gemeentelijke advertentie roept nadrukkelijk op: “Vestigt U te Velsen”, met de belofte van gezond wonen, goede onderwijsinrichtingen en bouwterrein voor woningbouw en industriële doeleinden.

Prijs Euro 175,-