Den Haag – Joan Blaeu, 1649

“HAGA COMITIS IN DE VOLKSMOND ‘S GRAVEN-HAGE GEHETEN”

“Hage Comitis, Vulgo ’s Graven-Hage”, kopergravure uitgegeven door Joan Blaeu te Amsterdam in 1649 als deel van diens vermaarde Toonneel der Steden van de Verenighde Nederlanden. In de tijd met de hand gekleurd. Afm. (prent) 38,5 x 50,5 cm.

Eigenlijk is het merkwaardig dat Den Haag in een stedenboek is opgenomen, het was immers geen stad. Pas in 1806 heeft Den Haag van Lodewijk Napoleon de eretitel ‘stad’ gekregen. Maar omdat het ook in de zeventiende eeuw al een grote en belangrijke plaats was – feitelijk de hoofdstad van de Republiek der Verenigde Nederlanden – en verschillende instellingen kende die alleen bij steden voorkwamen, heeft Blaeu toch een plattegrond van Den Haag in zijn atlas opgenomen.

Prins Maurits had vergevorderde plannen om van Den Haag een vestingstad te maken, maar de Staten Generaal zagen dit als een aantasting van de onafhankelijkheid van het bestuurscentrum van de Republiek der Zeven Provinciën. Als aanzet voor een verdedigingsgordel zijn er tussen 1613 en 1619 wel elf singels in een rechthoekige structuur gegraven. Deze singels zijn er nog: Prinsessegracht, Smidswater, Hooigracht, en de grachten langs de Mauritskade, Hogewal, Prinsessewal, Noordwal, bij de Westermolens, Lijnbaan, Buitenom, Zuidwal, Bierkade, Uilebomen en Zwarteweg. De singelgordel was heel ruim om het bewoonde gedeelte aangelegd. De stad heeft zich nog tot 1850 binnen de singels (bescheiden) kunnen uitbreiden.

Het oude grafelijke kasteel, het Binnenhof, was het regeringscentrum van de Republiek. De Nederlandse regering zetelt daar nog steeds. En nog steeds mag Den Haag zich geen hoofdstad noemen. Volgens de grondwet van 1815 is Amsterdam immers de hoofdstad. Maar de regering is altijd in Den Haag gebleven.

Prijs: Euro 1.850,-