Den Haag – Smulders & Co., 1946

DEN HAAG MET SPOREN VAN DE TWEEDE WERELDOORLOG

“Kompas van ’s-Gravenhage” Lithografie in kleur gedrukt 1946 door J. Smulders & Co. en uitgegeven door Kompas. Verso: plattegrond van Wassenaar en straatnamenlijst. Afm. 81 x 107 cm.

Den Haag kwam zwaar gehavend uit de Tweede Wereldoorlog. De Duitse bezetter had dwars door de stad een verdedigingslinie aangelegd, die de sloop of onttakeling van bijna 6.000 huizen ten gevolge had. Ook door de Scheveningse Bosjes en het Haagse Bos was een spoor van vernieling getrokken. Daarnaast was er de schade die direct door oorlogsgeweld was ontstaan.

De verdedigingswerken maakten deel uit van de Atlantikwall, die zich uitstrekte langs de gehele West-Europese kust en de Duitsers moest beschermen tegen een geallieerde aanval uit zee. In Den Haag bestond het grootste deel uit een brede gracht die met het benodigde schootsveld een strook van niet minder dan 350 meter breedte besloeg. Een ander deel van de linie werd gevormd door een hoge betonnen muur. Vanaf Kijkduin liep de antitankgracht tot voorbij landgoed Clingendael. Afgezien van de kaalslag die de bossen te zien gaven, betekende het een onherstelbare verminking van woonbuurten als Meer en Bos, de Bomen- en Bloemenbuurt en Duinoord. Maar ook de badplaats Scheveningen was met talloze versperringen, betonnen bunkers en muurwerken ernstig toegetakeld.

Al even verwoestend was het bombardement dat de Engelse RAF-vliegtuigen op 3 maart 1945 bij vergissing op het Bezuidenhout en het Korte Voorhout uitvoerden. Doelwit waren de Duitse lanceerplaatsen van V-2 raketten geweest. Zo’n 3.300 huizen waren vernietigd en bijna 300 bedrijven.

Op deze kaart van Den Haag zijn de door oorlogsgeweld vernietigde gedeelten met rood gearceerd.

Na de bevrijding was de woningnood overstelpend. Er waren 8.000 woningen verloren, 25.000 mensen hadden geen behoorlijk dak boven hun hoofd. En dat terwijl er een fikse bevolkingsaanwas te wachten stond in de euforische jaren na de bevrijding. Ook zouden er nog eens duizenden repatrianten uit Nederlands-Indië binnenstroomden.

Er moesten huizen worden gebouwd, en veel. Bovendien moesten de gaten die in de stad waren geslagen snel worden gedicht, terwijl scherp moest worden nagedacht over het Den Haag van de toekomst.

Prijs: VERKOCHT