Allegorie van de Winter – Jan Saenredam naar Hendrick Goltzius, 1601

Allegorie van de Winter, gravure vervaardigd in 1601 als onderdeel van een serie van de Vier Jaargetijden, gegraveerd door Jan Saenredam naar ontwerp van Hendrick Goltzius. Afm. 20,6 x 15,7 cm.

In deze allegorie verschijnt de winter als een elegant, hand in hand schaatsend paar op het ijs. Hun rijke stoffen en gelaagde kleding onderstrepen de kou van het seizoen, maar ook welstand en beschaving: dit wintervermaak is een privilege dat berust op reserves en zekerheid.

De beweging is ingetogen, passend bij de gladheid van het ijs. In de achtergrond markeren kale bomen en een andere figuur op het ijs ondubbelzinnig het seizoen en plaatsen de scène in een herkenbaar winterlandschap van de Lage Landen.

Aan de rechterzijde introduceert de kunstenaar een expliciete tegenstem. Een mager, roofzuchtig dier—eerder een wolf dan een huishond—heeft zich vastgebeten in een lam of schaap, een klassiek symbool van kwetsbaarheid en onschuld. Dit gewelddadige detail verwijst naar de winter als tijd van schaarste, waarin honger en nood de natuurlijke orde verscherpen en het recht van de sterkste zichtbaar wordt.

Op de voorgrond springt een klein gezelschapshondje, vermoedelijk behorend bij het schaatsende paar. Het dier is niet achteloos weergegeven: het heeft de kop gewend in de richting van de wolf en het lam, alsof het gevaar heeft opgemerkt. De winter wordt daarmee hier niet alleen getoond als seizoen van elegant vermaak, maar ook als een periode waarin overvloed en bedreiging, beschaving en overleving, onlosmakelijk naast elkaar bestaan.

Bij dit exemplaar ontbreken onder de voorstelling twee tekstregels.

Prijs: VERKOCHT