Laren en Blaricum – H.F. Smit + A.G. Schoonderbeek, ca. 1920

KAART VAN LAREN EN BLARICUM UIT HET INTERBELLUM

“ Wandel en Rijwielkaart voor Laren, Blaricum en Omgeving.“ Kleurenlithografie naar ontwerp van H.F. Smit, uitgegeven door A.G. Schoonderbeek, ca. 1920. Afm. 42,5 × 30 cm.

Deze helder vormgegeven wandel- en rijwielkaart bestrijkt het centrale deel van het Gooi, van Hilversum en Crailoo in het zuiden en westen tot Huizen, Blaricum en Eemnes. Laren en Blaricum verschijnen als compacte brinkdorpen met dicht vertakte straten rond hun oude kernen; daaromheen liggen nog uitgestrekte heidevelden, bossen, zandverstuivingen, landgoederen en akkers.

De weergave van vele paden door de heide rond de Tafelberg, Blaricum en Laren maken dat de kaart in de eerste plaats in het terrein kon worden gebruikt. Dat dit exemplaar ook daadwerkelijk dienstdeed, blijkt uit enkele met de hand in blauw ingetekende wandelroutes.

De Gooische tram loopt als een belangrijke verbinding door het kaartbeeld. Vanuit Hilversum liep de lijn via Laren en Blaricum naar Huizen; Laren kreeg al in 1882 zijn aansluiting op het Gooise stoomtramnet, met een station aan de Brink. De kaart laat daarmee zien hoe een landschap dat nog grotendeels landelijk oogde, tegelijk steeds beter bereikbaar werd voor bezoekers uit Amsterdam, Hilversum en elders.

Laren en Blaricum hadden zich sinds het einde van de negentiende eeuw ontwikkeld van boerenplaatsen tot kunstenaarsdorpen, aantrekkelijk door hun heide, schaapskudden, boerderijen en landelijke leven. Tegelijk begon de groei van villa’s en nieuwe woonwijken het oude landschap te veranderen. Deze kaart legt die overgang vast: de historische brinkdorpen, de moderne vervoersverbindingen en het nog grotendeels open Gooische landschap bestaan er naast elkaar.

De keuze voor Hendrikus Franciscus Smit was passend: als gemeente-architect van Laren kende hij het dorp en zijn directe omgeving uit zijn dagelijkse werk. Uitgever Age Schoonderbeek (1887–1986) was sinds 1913 in Laren gevestigd; vanaf 1929 zou hij landelijke bekendheid verwerven als uitgever van het natuur-, toerisme- en buitenlevenstijdschrift De Wandelaar.

Prijs: Euro 175,-