Hong Kong – British Admiralty + Edward Belcher, (1841) 1937

HONG KONG AAN DE VOORAVOND VAN DE TWEEDE WERELDOORLOG | DE EERSTE BRITSE HAVENOPMETING, BIJGEWERKT TOT 1937

“Hong Kong.” Kopergravure uitgegeven door het Hydrographic Office of the British Admiralty, gebaseerd op de opmetingen van Edward Belcher in 1841. Deze editie met aanvullingen en correcties uitgegeven in 1937. Afm.: 102,5 x 70 cm.

Grote zeekaart van Hong Kong en de omringende wateren, met het eiland Hong Kong centraal, Kowloon en het Chinese vasteland ten noorden daarvan, en de vele eilanden, baaien, ankerplaatsen en vaargeulen rond de kolonie. De kaart is dicht bezaaid met dieptemetingen, ankerplaatsen, koerslijnen, kompassen, bakens, getijgegevens en waarschuwingen voor navigatie. Het reliëf op land is met arceringen aangegeven, waardoor de bergachtige structuur van Hong Kong, Kowloon en de omliggende eilanden duidelijk naar voren komt.

De oorsprong van deze kaart ligt in de militaire en koloniale context van de Eerste Opiumoorlog. Toen de Britten op 26 januari 1841 Hong Kong bezetten, beschikten zij over een strategisch gelegen steunpunt aan de Zuid-Chinese kust. Voor de Royal Navy was een nauwkeurige opname van de haven en de omliggende wateren noodzakelijk: oorlogsschepen moesten veilig kunnen ankeren en manoeuvreren, troepen en voorraden moesten worden aangevoerd, en de nieuwe positie moest kunnen dienen als basis voor verdere druk op China. In dat kader begon Edward Belcher in 1841 met zijn survey van Hong Kong Harbour. De haven werd formeel aan Groot-Brittannië afgestaan op 29 augustus 1842, na het Verdrag van Nanking, en Hong Kong werd op 26 juni 1843 tot kroonkolonie verklaard.

De eerste uitgave van de kaart verscheen in 1843. Omdat Hong Kong zich in de negentiende en vroege twintigste eeuw ontwikkelde tot een van de belangrijkste havens van Azië, bleef de kaart in gebruik en werd zij herhaaldelijk bijgewerkt. Deze latere editie behoudt dus de historische kern van de eerste Britse opmeting, maar verwerkt de nautische kennis die noodzakelijk was voor een moderne koloniale haven: veilige ankerplaatsen, veranderde bebakening, nieuwe metingen, haveninformatie en correcties van de havenautoriteiten van Hong Kong.

Toen deze editie in 1937 verscheen, kreeg de kaart een nieuwe geopolitieke lading. Oost-Azië stond inmiddels onder zware druk door de Japanse expansie. Sinds de bezetting van Mantsjoerije in 1931 was de machtsbalans in de regio al verschoven, en in juli 1937 escaleerde het conflict tussen China en Japan. Hong Kong bleef als Britse kroonkolonie formeel buiten dit conflict, maar lag strategisch op een uiterst gevoelige positie: vlak bij de Zuid-Chinese kust, tegenover het door oorlog bedreigde Chinese achterland, en als goed uitgeruste diepwaterhaven binnen het Britse imperiale netwerk. De kolonie fungeerde als handelshaven, marinebasis, observatiepost en toevluchtsoord voor vluchtelingen uit China. Daarmee toont deze paskaart niet alleen de nautische infrastructuur van Hong Kong, maar ook een haven die aan de vooravond van de Pacific War steeds nadrukkelijker een geopolitieke vooruitgeschoven post werd.

Prijs: Euro 2.150,-