Scandinavië – Justus Danckerts, ca. 1687
€650
SCANDINAVIË IN HET ZWEEDSE GROOTMACHTSTIJDPERK
“Accuratissima regnorum Sueciae, Daniae et Norvegiae tabula.” [Zeer nauwkeurige kaart van de koninkrijken Zweden, Denemarken en Noorwegen.] Kopergravure, uitgegeven te Amsterdam door Justus Danckerts, ca. 1687. Fraai in de tijd met de hand gekleurd. Afm. 49,5 × 57,5 cm.
Op deze overzichtskaart van Scandinavië en het Oostzeegebied zien we Denemarken, Noorwegen, Zweden en Finland, met daarnaast de kusten van Noord-Duitsland, Polen, Estland, Livland en het noordwesten van Rusland. Steden, rivieren, meren, bergketens en landschappen zijn dicht in het kaartbeeld opgenomen; subtiele kleuraccenten onderscheiden de vele provincies en bestuurlijke gebieden. Vier afzonderlijke schaallijnen geven Zweedse, Deense, Noorse en Duitse mijlen weer, een passende oplossing voor een kaart die verschillende rijken en lokale maatstelsels bijeenbrengt.
De kaart ontstond in een periode waarin Zweden zijn grootste politieke en territoriale invloed in Noord-Europa bereikte. Finland vormde toen een integraal deel van het Zweedse koninkrijk. Ook de voormalige Deense gewesten Skåne, Halland, Blekinge en Bohuslän behoren hier vanzelfsprekend tot Zweden: zij waren in 1658, na de Vrede van Roskilde, aan Zweden afgestaan. De kaart verscheen bovendien kort na de Schoonse Oorlog van 1675–1679, waarin Denemarken-Noorwegen vergeefs had geprobeerd deze gebieden terug te winnen.
Noorwegen staat als afzonderlijk koninkrijk vermeld, maar maakte destijds deel uit van de Deens-Noorse monarchie. Denemarken en Noorwegen bleven tot 1814 onder dezelfde kroon verbonden. De kaart verbeeldt daarmee geen drie gelijkwaardige onafhankelijke staten, maar een Noord-Europa waarin het expansieve Zweden tegenover het samengestelde rijk van Denemarken-Noorwegen stond.
De decoratieve titelcartouche linksboven versterkt die politieke lading. Naast het Zweedse koninklijke wapen verwijst de voorstelling naar de ertsrijkdom en ijzerproductie van Zweden, maar ook naar de militaire slagkracht waarop de Zweedse grootmacht voor een belangrijk deel rustte.
De uitgestrekte Baltische Zee en Botnische Golf vormen het geografische middelpunt van de kaart: niet als periferie van Europa, maar als verbindend handels- en machtsgebied tussen Scandinavië, Duitsland, Polen en Rusland.
Prijs: Euro 650,-
