Schotland – Nicolaes Visscher, ca. 1680

“Exactissima Regni Scotiae Tabula tam in Septentrionalem et Meridionalem quam in Minores Earumdem Provincias…” [Zeer nauwkeurige kaart van het Koninkrijk Schotland, zowel het noordelijke als het zuidelijke gedeelte, alsook de kleinere provincies ervan.] Kopergravure uitgegeven door Nicolaes Visscher rond 1680. In de tijd prachtig met de hand gekleurd en met goud gehoogd. Afm. 57,2 x 48,0 cm.

Deze fraai uitgevoerde kaart toont het Koninkrijk Schotland in zijn volle omvang, verdeeld in noordelijke en zuidelijke provincies, en rijk gedetailleerd met steden, dorpen, rivieren, meren en kusten. Ook de eilanden van de Hebriden (hier “Westerne Iles of Scotland“), Orkney en Shetland zijn duidelijk weergegeven. Links boven prijkt een barok cartouche met het koninklijke wapen van Schotland omringd door allegorische figuren zoals handelsgod Mercurius en Ceres, de godin van de oogst, terwijl rechtsboven het gekroonde schild van het wapen van Schotland wordt afgebeeld.

De kaart verscheen bij de Amsterdamse uitgever Nicolaes Visscher II (1649–1702), erfgenaam van een belangrijke dynastie van kaartmakers. Amsterdam was in deze periode het centrum van de Europese cartografie en voorzag heel Europa van nauwkeurige, rijk versierde kaarten.

Rond 1680 bevond Schotland zich nog in een politiek en religieus roerige tijd. Het land was sinds 1603 in personele unie verbonden met Engeland onder één monarch (de zogenaamde Union of the Crowns), maar behield een eigen parlement en kerkstructuur. Het decennium stond in het teken van spanningen tussen presbyterianen en anglicanen, met gewelddadige repressie van het conventikel-bezoek in de zogenaamde Killing Times. Economisch kende Schotland achterstand ten opzichte van Engeland en de Nederlandse Republiek, maar havens als Edinburgh, Glasgow en Aberdeen onderhielden levendige handelscontacten met de Lage Landen.

Kaarten als dienden met name als prestige-objecten voor de elite en als instrumenten van kennis en macht. Visschers Exactissima Regni Scotiae Tabula weerspiegelt zowel de politieke zelfstandigheid van Schotland in de zeventiende eeuw als de internationale rol van de Amsterdamse cartografie.

Prijs: Euro 750,-