Zuid-Amerika – Jean Janvier, 1765

”L’Amerique Méridionale divisée en ses principaux États”, kopergravure vervaardigd door Jean Denis Janvier voor Jean Lattre’s “Atlas Moderne” uit 1762. Later met de hand gekleurd. Afm. 30,5 x 44,5 cm.

Deze kaart toont Zuid-Amerika in zijn volledige geografische en politieke omvang, van Hispaniola en het schiereiland Yucatán in het noorden tot Tierra del Fuego en Kaap Hoorn in het uiterste zuiden. In oost-westelijke richting strekt de voorstelling zich uit van Mexico tot aan de West-Afrikaanse kust, waarmee de Atlantische context van het continent expliciet wordt gemaakt.

Op de kaart zijn politieke en koloniale grenzen aangegeven, terwijl talrijke steden, regio’s, inheemse volkeren, bergketens en riviersystemen zijn benoemd. In het binnenland worden zowel actuele geografische kennis als oudere cartografische tradities zichtbaar. Zo is de mythische Laguna de Xarayes (“Xarayes Lac”) opgenomen als de vermeende bron of noordelijke uitloper van de Paraguay-rivier, lange tijd gezien als toegangspoort tot het legendarische El Dorado. Eveneens afgebeeld is een foutieve verbinding tussen het Amazone- en het Orinoco-stroomgebied, een hardnekkige cartografische misvatting uit de vroegmoderne tijd.

Ten tijde van het ontstaan van deze kaart stond vrijwel geheel Zuid-Amerika onder Spaans koloniaal bestuur, zij het steeds moeizamer beheerd. Alleen Portugees Brazilië en enkele Nederlandse enclaves in Guyana doorbraken de Spaanse hegemonie. Alle drie exploiteerden het continent op agressieve wijze, waarbij de bergachtige westelijke gebieden op roofzuchtige wijze werden ontgonnen om te voorzien in de dringende behoefte van China en Europa aan zilver ter stabilisering van hun economieën, terwijl de kustvlakten werden gedomineerd door grootschalige suikerplantages. Grote delen van het binnenland, met name het Amazone- en Orinocobekken, bleven daarentegen grotendeels onbekend en slechts fragmentarisch in kaart gebracht.

Prijs: Euro 175,-