Guyana en Suriname – Jacques-Nicolas Bellin, 1757

GUYANA EN SURINAME IN DE TIJD VAN DE NEDERLANDSE KOLONIËN, 1757

“Carte de la Guyane. Pour servir à l’Histoire Générale des Voyages”, kopergravure vervaardigd door Jacques-Nicolas Bellin, gebaseerd op een kaart van Jean-Baptiste Bourguignon d’Anville, uitgegeven te Parijs in 1757 voor deel XIV van de “Histoire générale des voyages” van Antoine-François Prévost. Later met de hand gekleurd. Afm. 25,5 x 38 cm.

We zien de noordkust van Zuid-Amerika, van de monding van de Essequibo in het westen tot Kaap Noord, nabij de monding van de Amazone, in het oosten. Het gebied omvat het huidige Guyana, Suriname en Frans-Guyana, die destijds gezamenlijk bekendstonden als de Guyana’s.

Langs de Atlantische kust zijn de Nederlandse koloniale gebieden Essequibo, Berbice en Suriname weergegeven, evenals het Franse Cayenne. De kaart toont de talrijke rivieren die vanuit het binnenland naar de oceaan stromen, met langs hun oevers nederzettingen en forten. Aan de Pomeroon zijn de Nederlandse nederzettingen Nieuw Middelburg en Nieuw Zeelandia aangegeven, terwijl verder oostelijk, aan de rivier de Berbice, Fort Nassau is vermeld.

De Nederlandse aanwezigheid in deze regio gaat terug tot het begin van de zeventiende eeuw. Essequibo en Berbice ontwikkelden zich tot Nederlandse plantagekoloniën, evenals het later gestichte Demerara. Suriname kwam in 1667 definitief onder Nederlands bestuur. De economie van deze gebieden was nauw verbonden met de Atlantische handel en de plantagelandbouw, die grotendeels op de arbeid van tot slaaf gemaakte Afrikanen berustte. Essequibo, Demerara en Berbice zouden in 1814 formeel aan Groot-Brittannië worden overgedragen en in 1831 worden samengevoegd tot Brits-Guyana, het huidige Guyana.

Opmerkelijk is hoeveel aandacht de kaart besteedt aan de rivieren en het binnenland, hoewel grote delen daarvan voor Europese geografen nog nauwelijks bekend waren. Op de kaart staat dan ook de veelzeggende aantekening “L’Interieur du Pays est très peu connu” [het binnenland van dit land is zeer weinig bekend]. Daarnaast zijn verschillende inheemse bevolkingsgroepen aangeduid, waaronder de Acoquas, Palicours en Pirious. Een bijzondere vermelding is “Village de Negres Marons”: een nederzetting van marrons, mensen die aan de slavernij waren ontsnapt en zich in het binnenland hadden gevestigd.

Prijs: Euro 250,-