Krim oblast – A.D. Kratkov, 1967

Физическая учебная карта. Крымская область [Fysische onderwijskaart, Krim oblast], offset kleurendruk uitgegeven onder redactie van A.D. Kratkov door het Hoofdbestuur…

Физическая учебная карта. Крымская область [Fysische onderwijskaart, Krim oblast], offset kleurendruk uitgegeven onder redactie van A.D. Kratkov door het Hoofdbestuur voor Geodesie en Cartografie bij de Raad van Ministers van de USSR te Moskou in 1965 en herzien in 1967. Afm. (papier) 72 × 84 cm.

De kaart toont de Krim niet louter als geografisch gebied, maar als een historisch, cultureel en ideologisch geïntegreerd Sovjetlandschap. In één samenhangend beeld worden natuur, economie, geschiedenis en herinneringscultuur samengebracht, geheel in lijn met de didactische en propagandistische doelen van Sovjet-cartografie uit de late Chroesjtsjov- en vroege Brezjnev-periode.

Centraal staat een dicht netwerk van bezienswaardigheden, dat de Krim framet als een gebied met een lange, maar doelgericht geïnterpreteerde geschiedenis. Oudheid en middeleeuwen zijn ruim vertegenwoordigd—Scythische nederzettingen, Griekse steden als Chersonesos en Kerkinitida, Genuese forten, grottensteden en Ottomaanse resten—maar de kaart laat de vroegere geschiedenis van de Krim vooral zien als een voorgeschiedenis, die uitmondt in de Sovjettijd als het hoogtepunt van de ontwikkeling van het gebied.

De Grote Vaderlandse Oorlog (1941–1945) vormt het morele en narratieve zwaartepunt. Vrijwel elke stad—van Simferopol tot Kertsj, van Sebastopol tot Jalta—is verbonden met monumenten voor bevrijding, partizanenstrijd, massagraven en helden van het Rode Leger. Vooral Sebastopol wordt nadrukkelijk opgevoerd als “Held-stad”, een sacraal Sovjetlandschap waarin militaire opoffering, heroïek en staatsloyaliteit samenvallen. De kaart legitimeert zo niet alleen territoriale continuïteit, maar ook moreel eigendom.

Daarnaast benadrukt de kaart de Krim als gezondheids- en recreatieruimte binnen de Sovjet-Unie. Kuuroorden als Jalta, Jevpatorija en Feodosia worden verbonden met sanatoria, paleizen en natuurlijke hulpbronnen (zoutmeren, klimaat), waarmee de Krim wordt gepresenteerd als collectief bezit van het Sovjetvolk: een plek voor herstel, ontspanning en opvoeding van de “nieuwe mens”. Dit sluit nauw aan bij het Sovjet-ideaal van georganiseerde vrije tijd en staatsgecontroleerde zorg.

Cartografisch gezien is de kaart exemplarisch voor de didactische Sovjetkaart: sterk symbolisch, rijk aan pictogrammen, gecombineerd met inzetkaarten voor klimaat, bodem en vegetatie. De nadruk ligt niet op navigatie of precisie, maar op systematisch begrip van ruimte—hoe natuur, geschiedenis en socialistische vooruitgang elkaar versterken. De ideologische neutraliteit van de cartografische vorm verhult zo een zeer gerichte boodschap.

In 1967 was de Krim administratief nog onderdeel van de Oekraïense SSR, maar in deze kaart blijft de Krim-oblast een duidelijk afgebakende, eigen eenheid binnen het Sovjetgeheel. Nationale of etnische spanningen—zoals de deportatie van de Krim-Tataren—ontbreken volledig. De kaart toont een gezuiverd, harmonieus en volledig Sovjet-Krim, waarin conflict is opgelost en geschiedenis tot staatsnarratief is gestold.

Prijs: Euro 250,-