Namen (Namur) – Willem + Joan Blaeu, 1635

HET GRAAFSCHAP NAMEN (NAMUR) – WALLONIË, 1635

“Namurcum Comitatus. Auctore Iohann. Surhonio” [Het graafschap Namen, naar Jean de Surhon], kopergravure uitgegeven door Willem Blaeu en Joan Blaeu te Amsterdam, in 1635, als onderdeel van de Franstalige editie van hun atlas “Le Théâtre du Monde ou Nouvel Atlas”. In de tijd met de hand gekleurd. Verso: Franse tekst. Afm. (kaartbeeld): ca. 41 x 52,5 cm.

Deze rijk gedecoreerde kaart toont het historische graafschap Namen in de eerste helft van de zeventiende eeuw, toen het gebied deel uitmaakte van de Spaanse Nederlanden. Centraal ligt de stad Namen (Namur), strategisch gelegen bij de samenvloeiing van de Maas en de Samber.

Het kaartbeeld omvat een groot deel van het huidige Wallonië, van de omgeving van Thuin en Philippeville in het westen tot Hoei (Huy) in het oosten, en van Gembloers (Gembloux) in het noorden tot Dinant in het zuiden. De kronkelende loop van de Maas en de Samber vormt de ruggengraat van het landschap. Langs de rivieren liggen talrijke steden, dorpen, kastelen en versterkte plaatsen. Ook de uitgestrekte bosgebieden, heuvels, wegen en kleinere nederzettingen zijn met grote zorg weergegeven. De grenzen met Brabant, Henegouwen, het prinsbisdom Luik en het hertogdom Luxemburg zijn met kleuren aangeduid.

De kaart is bijzonder decoratief door haar drie rijk uitgewerkte cartouches. Rechtsonder bevindt zich de titelcartouche, bekroond met het wapenschild van het graafschap Namen en geflankeerd door vier putti. Linksboven wordt de dubbele schaalverdeling in Duitse en Franse mijlen gedragen door engelfiguren en sierlijke draperieën. Rechts staat een jongeman naast een grote kompasroos, met daarop de vier windrichtingen in het Latijn.

De kaart gaat terug op het werk van de Zuid-Nederlandse cartograaf Jean de Surhon, die in 1555 in opdracht van keizer Karel V het graafschap Namen in kaart bracht. De opmetingen maakten deel uit van een groter cartografisch project dat de keizer een nauwkeurig overzicht moest verschaffen van zijn gebieden langs de Franse grens. Vanwege het militaire belang bleven dergelijke kaarten aanvankelijk buiten de openbaarheid. Pas in 1579 verscheen Surhons kaart van Namen in het beroemde Theatrum Orbis Terrarum van Abraham Ortelius. De Blaeus gebruikten deze geografische kennis voor hun eigen kaart van de streek.

Op de achterzijde staat een uitvoerige Franse beschrijving van het graafschap Namen. Hierin worden onder meer de vruchtbaarheid van het land, de uitgestrekte bossen, de winning van ijzererts, marmer en steenkool en de belangrijkste steden en dorpen besproken. De tekst biedt daarmee een interessant beeld van het landschap en de economische betekenis van de streek in de zeventiende eeuw.

Prijs: Euro 275,-